पत्र लिहिण्यास कारण की..

 

(Adv. Vanraj Shinde)

पत्र लिहिण्यास कारण की..

              आज घराची साफ-सफाई करताना माझ्या जुन्या सूटकेस मध्ये एक फोल्डर सापडले... थोडी चाळाचाळ केली असता... माझे काही जुने लिखाण, कविता त्यात दडून बसलेल्या दिसल्या. त्या सगळ्या जुन्या आठवणींच्या कागदात  एक 'पत्र' अलगद वर आले..... प्रिय ताई...!

                सन 2012 मध्ये माझ्या लाडक्या भावाने.... वनराज याने मी पोलिस उपनिरीक्षक पदाची ट्रेनिंग यशस्वीरीत्या पूर्ण केली म्हणून मला एक पत्र लिहिले होते. जवळपास एक तप उलटून गेले. आज पुन्हा ते पत्र वाचताना भावंडं म्हणून आमचा प्रवास... विचार... दृष्टिकोन... सगळ्याच गोष्टी झरझर डोळ्यासमोर उभ्या राहिल्या. तुमच्या सोबत पुन्हा एकदा तो पत्ररूपी शब्द प्रवास जगता यावा म्हणून त्याच्याच शब्दात जसेच्या तसे मांडत आहे.

प्रिय ताई,

                आज तुझ्या कष्टाचं चीज होताना पाहून फार बरं वाटतय तुझ्या संघर्षाच, तुझ्या साधनेच, तुझ्या तपश्चर्येच फळ तुझ्या पदरात एकदाचं पडलं हे फार बरं झालं. आईकडून, पप्पांकडून आणि मित्र रूपी जोडीदाराकडून या फळाला जरी मोलाच खत पाणी मिळालं असलं तरी त्या फळाचा खरा आस्वाद तू आणि फक्त तूच घेऊ शकतेस. आणि तायडा You Deserve It!!!

               कवी पाश म्हणतो, "आदमी का मर जाना खतरनाक नहीं होता सबसे खतरनाक होता है उसके सपनों का मर जाना". आणि तू तर स्वप्न पाहणं कधीच सोडलं नाहीस. आपल्या देशातील करोडो लोकं आपल्या स्वप्नांचा होणारा चुराडा रोज पाहत असतात आणि तरीही ते पुन्हा नवीन स्वप्ने घेऊन आयुष्याची नवी पहाट अनुभवत असतात. तुझ्या आयुष्यात देखील स्वप्नं भंग होण्याचे प्रसंग आले होतेच की, पण तायडे ज्या जिद्दीने तू नव्याने स्वप्न पाहण्याची हिम्मत दाखवलीस आणि त्यांना प्रत्यक्षात आणण्यासाठी संघर्षरत राहिलीस त्याबद्दल तुझं कौतुक कराव तितके थोडच आहे. व्यक्तीगत पातळीवर स्वप्न पाहणं, ती पूर्ण करण्यासाठी झटणं आणि आपण पाहिलेली स्वप्नं जगणं हा प्रवास नितांत एकटेपणाच्या भूमिकेतून जातो हे मला ठाऊक आहे.

                    तुला आठवतं तायडे, आपल्याला दहावी की बारावीला एक कविता होती, ज्यामध्ये पावसाळ्यात गळू लागलेल्या झोपडीला सावरत-सावरत कवी उपाशीपोटी झोपतो आणि आईच्या कुशीत त्याला पोटभर जेवल्याच स्वप्न पडतं. अशा लाखो-करोडो लोकांना केवळ स्वप्नातच आपली पोटं भरण्याची वेळ येऊ नये म्हणून अनेक लोकांनी अशी सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय व्यवस्था निर्माण करण्याचं स्वप्न पाहिलं की ज्यात उपाशी पोटी कोणी झोपणार नाही. काळाच्या पलीकडे दृष्टी असलेल्या अनेक द्रष्ट्या लोकांनी पाहिलेली ही स्वप्ने एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे हस्तांतरीत होत आहेत आणि त्याच बरोबर ही स्वप्ने पूर्ण करण्यासाठी करावा लागणारा संघर्ष देखील हस्तांतरीत होत आहे. स्त्री-दास्य, जाती-वर्ग व्यवस्थेचा अंत करून शोषणमुक्त समाज निर्माण करण्याचं स्वप्न हे अशाच प्रकारच स्वप्न आहे. आज मी ह्या स्वप्नाचा आणि संघर्षाचा वाहक झालो आहे.

                  पोटभर जेवण मिळाल्याचे केवळ स्वप्न पाहणारी जनता आणि या जगाचे आणि त्यातील साधन संपत्तीचे अनभिषिक्त सम्राट बनण्याचे स्वप्न पाहणारे व्यक्ति, वर्ग, देश ह्यांचा आपआपल्या स्वप्नपूर्तीमध्ये एकमेकांशी संघर्ष होणं हे अटळच आहे. थोडक्यात आपण पाहत असलेली स्वप्ने ही वास्तविक समाज आणि संघर्षातूनच जन्माला येतात. तू पाहिलेलं स्वप्नं ह्या व्यवस्थेला तुझ्या नकळत अनेक धक्के देणारी गोष्ट ठरली आहे. या पुरुष प्रधान समाजात तू पारंपारिक विवाहित स्त्रीची चौकट मोडून एक मोठं आव्हान पेललं आहेस. आणि तुझ्या या संघर्षात तुला मित्र रूपाने मिळालेल्या जीवन साथीची साथ म्हणजे 'पुरुष' पणाच्या बेड्या मोडून माणूस म्हणून स्वतःच स्वत्व शोधण्याचाच केलेला एक संघर्षमय प्रवास आहे.

                 दिदीने तिच्यासाठी पाहिलेली स्वप्ने नेमकी कोणती होती किंवा आहेत हे मला माहीत नाही पण मला तिचा सगळा प्रवासच स्वप्नवत वाटतो! ती जगत असलेल्या आयुष्याची तिने स्वप्नात देखिल कल्पना केली नसेल. तिचा सगळा प्रवासच गमतीशीर आहे. मी माझ्याबद्दल जेव्हा विचार करतो तेव्हा मला मी उघड्या डोळ्यांनी स्वप्नं पाहणारा प्राणी आहे असं वाटतं. त्यामुळे माझे बंद डोळे ज्या-ज्या वेळी उघडतात त्या-त्या वेळी माझ्या स्वप्नांची बेरीज किंवा वजाबाकी झालेली असते.

                काही म्हण तायडे, पण तू, दीदी आणि मी असं तिघांच्या प्रवासाकडे जेव्हा मी बघतो तेव्हा अत्यंत समाधान वाटतं! आणि हेच समाधान मी आई-पप्पांच्या डोळ्यांत बघतो. आनंदाची आणि सुख समाधानाची यापेक्षा वेगळी कल्पना त्यांच्यासाठी काय असेल?

      

                  तुझे स्वप्नं तू साकारलेस त्याबद्दल तुझे अभिनंदन! यापुढील आयुष्यात अधिक मोठी स्वप्ने तू साकारावीत आणि आपली स्वप्ने साकारत असताना मानवमुक्तिच्या स्वप्नास आणि ते पूर्ण करण्यासाठी होत असलेल्या प्रयत्नास तुझा हातभार लागावा ही सदिच्छा व्यक्त करून थांबतो.

                                                                वनराज.